Badanie USG

INFORMACJE OGÓLNE

Ultrasonografia jest to metoda obrazowania narządów i tkanek ustroju ludzkiego przy pomocy fali ultradźwiękowej. Najczęściej stosuje się fale w zakresie od1 do 10 MHz. Fala rozchodzi się w akustycznie elastycznym ośrodku, jakim jest ciało ludzkie, ulega różnym zjawiskom – między innymi odbiciu. Część fali odbitej na granicy dwóch ośrodków o różnej oporności akustycznej jest źródłem informacji o stanie danego narządu czy określonej przestrzeni wewnątrz ciała osoby badanej. Tkanka kostna oraz powietrze w przewodzie pokarmowym i płucach odbijają fale ultradźwiękowe całkowicie, dlatego niemożliwa jest ocena wnętrza kości oraz narządów leżących wewnątrzczaszkowo. Badania mózgowia metodą usg można jedynie wykonywać u dzieci przez ciemiączko, a u dorosłych przez otwory trepanacyjne. Z kolei powietrze w przewodzie pokarmowym i płucach stanowią przeszkodę w obrazowaniu narządów położonych głębiej.

USG jest nieinwazyjną metodą wykrywania zmian patologicznych w narządach bez potrzeby podawania środków cieniujących. Pozwala na ocenę kształtu, wielkości i położenia narządu czy przestrzeni anatomicznej, a także powierzchni i wnętrza tych narządów. Najczęściej przedstawia się narząd w wymiarze podłużnym i poprzecznym do jego długiej osi, można go obserwować w dowolnym przekroju. Z oceny echostruktury badanego narządu można wysunąć wnioski diagnostyczne dotyczące charakteru zmiany – zapalnej, zanikowej, zwyrodnieniowej czy nowotworowej, a w ostatniej sugerować proces łagodny czy złośliwy.

To samo odnosi się do tworów patologicznych położonych wewnątrz narządów, które najczęściej odbijają ultradźwięki inaczej niż otoczenie. Specjalne rodzaje sond biopsyjnych lub sond z nakładką biopsyjną umożliwia w trakcie badania precyzyjne nakłucie obserwowanego narządu lub przestrzeni między narządami. Można dzięki tej metodzie (tzw. biopsji celowanej) pobrać materiał do badania cytologicznego, opróżnić patologiczne zbiorniki płynowe, przeprowadzić drenaż tych zbiorników, wykonać przezskórną przetokę układu moczowego, czy drenaż zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych oraz inne zabiegi.

Inny rodzaj sond zakłada się do przełyku, żołądka, pochwy czy odbytnicy, dzięki czemu można precyzyjniej określić echostrukturę serca, ścian żołądka, narządu rodnego kobiety i gruczołu krokowego mężczyzny. Specjalne sondy służą do śródoperacyjnej oceny jamy brzusznej, czy ośrodkowego układu nerwowego po trepanacji czaszki.

Inny rodzaj sond pozwala ocenić oczodoły i wnętrze gałki ocznej.